U živom svijetu, kome pripadaju i ljudi, čak i mrtve duše koje redovno glasaju, poznate su tri vrste simbioze.
Mutualizam – odnos koji je zasnovan na obostarnoj koristi. U politici se to odnosi na tzv. neprincipijelne koalicije, kakve su česte u lokalnim zajednicama između SNSD&trabanata i tzv. PSS, nepostojeće političke organizacije zasnovane na principu ja tebi – ti meni.
Komenzalizam – je odnos u kome domaćin šteti, a uljupi se koriste, npr. NATO, zbog čega Tramp sada pali čvoke saveznicima.
Parazitizam – odnos najvećeg broja glasača stranaka na vlasti, na bilo kom nivou u Republici Srpspkoj prema otadžbini.
Mutualizam je u Palama dosegao vrhunac nedavnom odlukom narodnog poslanika Aca Stanišića, dakle, ne direktora ODS Elektrodistribucija Pale, niti brata vlasnika firme Stanišić d.o.o. Pale, nego narodnog poslanika Aca Stanišića koji je od poslaničkog paušala platio maturu srednjoškolcima SŠC Pale. Svaka mu čast za to. Aferim!

Zašto to do sada nije radio On, pa čak ni Nedeljko Elek, poznati altruista i korisnik bespovratnih kredita na račun građana Srpske? Zato što će skoro izbori, a i sada je u Palama vlast zasnovana na principu mutualizma, kako žive i bakterije u crijevima čovjeka koje pomažu varenje, a na taj se način i sami hrane. Dakle, načelnik je iz nelegalnog PSS, a skupštinska većina iz SNSD&ostali. Vlast funkcioniše idealno, a Paljani dišu na škrge. U zimskim mjesecima bukvalno, nezimskih je u Palama ionako dva do dva i po, u zavisnosti od godine.

Dobijen je kredit za izgradnju nove toplane i sve procedure cure u proceduri, a toplana davi. Do daljnjeg. I sve tako redom. Na čekanju. Biće. U planu je. Samo što nije. U tom mutualizmu svi imaju korist i paljanske bakterije i organizmi u čijem se crijevima nastaniše, sem građana. Nakon najbolje sezone u istoriji povijesti OC Jahorina ranije spomenuti Elek je Palama, opštini na čijoj je teritoriji taj OC zaradio nepoznatu ali pozamašnu svotu novca, dodijelio neku sadaku. Opština im je zauzvrat na početku sezone poklonila parking od kojeg je OC zaradio desetine više puta para od milostinje kojom ju je počastio. Svi su sretni, sve funkcioniše, sve odluke Skupštine su jednoglasne, a ako i nisu građani za to ne znaju jer nemamo direktnih TV prenosa.

Dvije hiljade dvadeset i šeste godine RTVIS – Radio-televizija Istočno Sarajevo koju finansiramo mi, građani, nema tehničke uslove da snima skupštine. Da nije smiješno bilo bi tužno. Da se vratimo na maturu. Susjedne opštine u sastavu grada Istočno Sarajevo, manje, siromašnije, čak i one opozicione, godinama sufinansiraju svoje maturante. U Palama nemaju para, nemaju sluha, a i baš ih briga. I onda se nađe Narodni poslanik, a nije jedini kojeg su Pale dale, i sredi stavar.

I ponavljam, svaka mu čast na tome.
Jedino se teško oteti utisku da su mu dojučerašnje kolege i braća, naime Stanišić i načelnik opštine Pale su dugogodišnji saradnici iz Demosa, to je ona sekta koja je razorila uzorni DNS, kojeg je razorio znamo već ko, žarkonski rečeno nabacile na volej svojim nečinjenjem, svojom apatičnošću i nebrigom zbog koje su Pale postale predgrađe Istočnog Sarajeva. Ne ono elitno, nego ono iz koga bježi i ko još nije imao kud.

Da živimo u normalnom društvu tako nešto ne bi bilo moguće. Lokalna zajednica bi radila svoj posao. Ovako, njen posao je, slučajno ili možda i ne, preuzeo glavni paljanski feudalac, čime se još jednom potvrđuje da naš najveći problem nije duboka država, nego plitka pamet.

Prof Saša Knežević