Nastavak urbicida u gradu koji ćuti!

Koalicija koju predvode odbornici PSS i SNSD-a izglasala je usvajanje izmjena još 22 regulaciona plana u Banjaluci. Tako je nastavljena praksa izmjena regulacionih planova bez usvojenog Urbanističkog plana. I pored konstantnih upozorenja stručne javnosti.

Skupštinska većina okupljena oko gradonačelnika Banjaluke Draška Stanivukovića dala je punu podršku za izmjenu još dvadeset i dva regulaciona plana u gradu. Koalicija okupljena oko SNSD-a i gradonačelnikovog PSS (PDP više niko ne spominje) glasala je za sve izmjene dok su protiv bili odbornici Liste za pravdu i red i Narodnog fronta.

“Niko nije protiv toga da se gradi i da se grad širi. Ali grad se ne širi nego imamo imploziju, traže se prazna mjesta u već gotovim naseljima, da se popune zgradama. Ko je kriv sadašnji ili bivši rukovodioci, meni to nije bitno ali je činjenica da imamo saobraćajne gužve, majak parkinga, zagađen vazduh i da je stanje sve gore“, rekao je odbornik Liste za pravdu i red Igor Mandić.

Gradska vlast je odbornike koji nisu glasali za izmjene regulacionih planova optužila da se “kao i građani koji se tome protive, protive razvoju grada”.

Prije nekoliko dana građanska inicijativa „Za Plan“ pozvala je Inspektorat Republike Srpske i Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske da hitno reaguju zbog izmjena i izrade novih regulacionih planova u Banjaluci, upozoravajući da dalja pasivnost institucija otvara prostor za nezakonitu gradnju i trajno narušavanje izgleda grada.

Iz ove inicijative saopšteno je da su tek nakon dvije urgencije i dodatnih upita Republičkoj upravi za inspekcijske poslove dobili odgovor na prigovore koje su još u avgustu i septembru prošle godine uputili zbog, kako navode, sporne zakonitosti donošenja regulacionih planova u Banjaluci.

Odgovor koji su zaprimili 18. marta ove godine, tvrde iz inicijative, pokazuje da njihov zahtjev i dalje stoji neriješen, zarobljen u administrativnim procedurama između Grada Banjaluka, Inspektorata i nadležnog ministarstva.

U saopštenju su, prije jučerašnje sjednice skupštine grada, naveli da takva situacija pokazuje nespremnost institucija da preuzmu odgovornost za tumačenje Zakona o uređenju prostora i građenju Republike Srpske i da donesu konačnu odluku o zakonitosti usvajanja regulacionih planova u najvećem gradu Srpske.

Inače, Banjaluka i dalje čeka usvajanje Urbanističkog plana. Plan čeka na usvajanje godinama a opšti je utisak da se sa njegovim usvajanjem odugovlači kako bi bilo omogućeno usvajanje izmjena pojedinačnih regulacionih planova a kako bi investitorima bilo omogućeno da grade na parcelama u širem centru grada.

Gradske vlasti na čelu sa Stanivukovićem već najavljuju izgradnju na desetine novih zgrada u već planski sagrađenim naseljima kao što su Mejdan, Rosulje i Starčevica. Izmjene regulacionog plana za dio naselja Mejdan predviđaju izgradnju dvadesetak novih stambeno-poslovnih objekata u srcu naselja pored već planski izgrađenih blokova.

Iz inicijative “Za plan” su prošle godine protiv Draška Stanivukovića i Vuka Višekrune načelnika Odjeljenja za prostorno uređenje podnijeli krivičnu prijavu zbog usvajanja regulacionih planova bez postojećeg Urbanističkog plana.

“Postojanje osnova sumnje da su u vremenskom periodu od početka 2022. do danas, u Banjoj Luci, kao službena i odgovorna lica,  djelujući zajedno i po prethodnom dogovoru kao saizvršioci, u namjeri da drugome – prvenstveno privatnim investitorima pribave znatnu imovinsku i drugu korist, svjesno kršeći zakone i druge propise, iskoristili svoj službeni položaj i ovlašćenja, te očigledno  nesavjesno postupali u vršenju službe, tako što su pokretali, pripremali, predlagali i usvajali više od 30 odluka, zaključaka i drugih akata o izradi i izmjenama regulacionih planova, iako su bili svjesni ili su morali biti svjesni da za takvo postupanje ne postoji valjan i usklađen planski dokument višeg reda (Urbanistički plan), čime su teže povrijedili prava građana na zakonito i transparentno upravljanje prostorom, nanijeli štetu javnom interesu koji se ogleda u očuvanju  urbanističkog reda i pravne sigurnosti, te omogućili stvaranje uslova za sticanje protivpravne imovinske koristi trećim licima kroz buduću gradnju na osnovu nezakonitih planskih akata“, piše u krivičnoj prijavi.

Redovna profesorica na Katedri za urbanizam banjalučkog Arhitektonsko-građevinskog fakulteta Brankica Milojević objašnjava da se urbani razvoj Banjaluke tri decenije odvija bez Urbanisičkog plana. Prvi i jedini do sada usvojen je Urbanistički plan grada Banjaluka za period 1975-1990. Taj plan na veoma kvalitetan način definisao je, napominje Milojević, planski period i dugo poslije njegovog isteka bio je dobar planski osnov za strateški razvoj grada, jer su njegovi planski kapaciteti bili za 206.000 stanovnika, odnosno prostorno-fizički kapacitet za 230.000 stanovnika.

Nakon isteka važenja Urbanističkog plana, pristupilo se izradi novog, ali i pored nekoliko pokušaja novi Urbanistički plan iz različitih razloga nikada nije usvojen. Posljednji pokušaj desio se 2017., ali Urbanistički plan nikada nije donesen, što obilato koriste investitori nailazeći na saradnju i aktuelnih ali i svih prethodnih gradskih vlasti.

„U 2020. godini urađena je 1. faza Urbanističkog plana 2020-2040 -Stanje urbanog uređenja Banjaluke, što je detaljno razmatrano na sjednici Savjeta plana. Nacrt Urbanističkog plana Banjaluke 2020-2040 je utvrđen u novembru 2021. god., nakon prethodno provedene stručne rasprave i učešća Savjeta u tom procesu, a javni uvid je obavljen od 6. decembra 2021. do 19.januara 2022. godine. Tada je došlo do zaustavljanja izrade urbanističkog plana i intenziviranja donošenja regulacionih planova, koji nisu bili usklađeni sa planom višeg nivoa, što je ugrozilo sam integritet procesa izrade urbanističkog plana i dovelo u pitanje njegov strateški karakter. Skupština grada Banjaluke je od definisanja nacrta UP u novembru 2021. do danas usvojila preko 40 takvih regulacionih planova. Štetne posljedice ovakvog razvoja su već sada vidljive i ogledaju se u nekontrolisanoj ekspanziji stambene izgradnje, potpuno prepuštenoj zahtjevima tržišta i investitora, smanjenju zelenih površina, posebno u stambenim blokovima, nedostatku dječijih igrališta i sportskih terena, dječijih vrtića, osnovnih škola, nedostatku javnih prostora i sadržaja, ugrožavanju obale Vrbasa“, rekla je nedavno profesorica Milojević.

Izgradnju u Banjaluci ne prati izgradnja prateće infrastrukture, saobraćajna revolucija kojom se hvali Stanivuković nije donijela ništa dobro. Ulice su zakrčene i gotovo konstantno neprohodne, parkinga nema, trotoari i biciklističke staze su pretvoreni u improvizovane parkinge, evidentan je manjak dječijih igrališta po naseljima a ruke trljaju jedino investitori. Vjerovatno i pojedinci u gradskoj upravi koji sve predstavljaju kao interes grada. Zanimljivo bi, da se time bavi bilo koja od nadležnih institucija koja bi time trebala da se bavi, bilo procijeniti imovinu pojedinaca u gradskoj upravi i uporediti je sa periodom prije 2020. godine.

Vladimir Kovačević, Gerila info