Zapostavljenost uzrok tragedija na hercegovačkim putevima

Nesreća u kojoj su nakon slijetanja autobusa sa zaleđenog puta kod Nevesinja poginule dvije, a povrijeđeno više osoba, samo je nastavak crnog niza tragedija na pohabanim i rizičnim hercegovačkim drumovima. Prije tri godine, takođe sa zaleđenog puta Foča – Plužine, u provaliju je sletio autobus „Centrotransa“, u nesreći su poginule tri osobe a 13 je lakše i teže povrijeđeno. Uzrok teške nesreće, kao i ove kod Nevesinja, između ostalog je loš i nebezbjedan put.

       Nažalost mnogo je saobraćajnih nezgoda kojima je uzrok loše stanje na putevima, i mnogo je crnih tačaka na putevima u Hercegovini. Opasan niz krivina kod restorana „Vidikovac“ na putu Trebinje – Bileća, jedna je od crnih tačaka u kojoj je poginulo i povrijeđeno više osoba, ali nažalost Putevi Srpske i nadležni nisu preduzeli ništa da se poveća bezbjednost saobraćajnice. Od početka rata, više od 25 godina,  osim 10 kilometara puta preko Čemerna, nije bilo značajnijih investicija u sanaciju i izgradnju saobraćajnica, a cijeli istok Srpske južno od Bijeljine, godinama je zapostavljen u odnosu na zapadni Srpske.

Bez imalo dvoumljenja i konkurencije, istočna Hercegovina je postala klasično saobraćajno slijepo crijevo,  ima najlošije puteve u Evropi i ovom dijelu svijeta, a Kosovo i Albanija su nas davno prestigli. Saobraćajnice Gacko – Foča ili Trebinje – Ljubinje – Stolac, prevoji Žegulja, Čemerno i Prijeđel, su u tako očajnom stanju da je svaka vožnja preko 40 km na čas opasna zbog brojnih opasnih krivina, uskog kolovoza širokog oko 4 metra, brojnih rupa, oštećenja, kolotraga..  Geometrije puta nema na nekim dionicama koje su toliko  oštećene da je visinska razlika u presjeku profila veća od metra. Iako  se godinama govori o izolovanosti, katastrofalnim putnoj mreži i decenijskoj zapostavljenosti, Vlada i Putevi Srpske ne preduzimaju ništa da se problem riješi a užasne saobraćajnice saniraju i dovedu u normalno stanje.

Putevi Srpske zadužili su se za 35 miliona evra kako bi popravili magistralne puteve, ali nijedna marka nije uložena na prostor od Bijeljine do Trebinja, niti u panovima ima neka značajnija investicija i projekat. Država se zadužila za više stotine miliona evra, skoro miijardu maraka, kako bi se izgradila mreža autoputeva u sjeverozapadnom dijeu Srpske, te sanirale željeznice i aerodrom Mahovljani, a o istoku niko i ne razmišlja iako prostorni pan do 2024. predviđa izgradnju pruge i brze ceste od Zvornika do Trebinja.

Smatram da je krajnja drskost, licemjerstvo i bezobrazluk namjera Vlade da se dodatno zadužuje za novu milijardu maraka kako bi se gradio autoput Banjaluka – Prijedor i Doboj – Bijeljina, a da se građani istoka Srpske kreću malo širim kozjim stazama i masovno ginu zbog nebezbjednih, opasnih i loših puteva.

Nema gradnje novih autoputeva sve dok Hercegovina i istok Srpske, prostor južno od Bijeljine, ne dobije pristojne magistralne ili brze ceste za normalnu komunikaciju. Hercegovini ne treba ničija sadaka, jer ona proizvodi godišnje električne energije u vrijednosti oko 200 miliona maraka, i to je više nego dovoljno prihoda da se poprave postojeći i izgrade novi putevi, ako se ne pljačka i ne odnose novci voždu u Laktaše. U naredne četiri godine Vlada mora svake godine da obezbjedi najmanje 20 miliona maraka godišnje za puteve u Hercegovini, jer je ovakvo stanje nedopustivo. Nema razvoja privrede i turizma bez dobrih saobraćajnica, i oko ovog suštinskog problema nema kompromisa.

Tražiti da građani nerazvijenog, ali prirodno bogatijeg istočnog dijela Srpske, ginu po lošim cestama dok se na zapadu gradi mreža magistralnih, autoputeva i brzih cesta, je nedopustiva. Bez  obzira na cijenu, učiniću sve da spriječim i sabotiram radove na autoputevima koji treba da se grade iz kredita koji svi plaćamo, sve dok Hercegovina i istok Srpske ne dobije pristojnu mrežu magistralnih puteva, jer Hercegovci nisu dio zaostalog plemena koji jaše konje i kamile, dok se braća voze evropskim putevima.

 

Nebojša Vukanović