palpal

Vjera i politika

Vjera i politika

Nakon raspada bivše Jugoslavije, posebno od završetka građanskog rata, vjerske zajednice i lideri imaju veoma snažan uticaj na političare i društvene procese iako su formalno država i vjerske zajednice razdvojene. Tako u susjednoj Hrvatskoj pojedini biskupi aktivno učestvuju u kampanji HDZ-a, dok je Islamska zajednica u BiH često veliki oslonac za SDA. Većina episkopa Srpske pravoslavne crkve javno ne podržava nijednu političku opciju i ne vrši otvorenu ili prikrivenu promociju pojedinih lidera. Za naše društvo veoma je važno da ugledni crkveni velikodostojnici imaju neutralan stav i da na bilo koji način ne učestvuju u dnevno-političkim trvenjima i prepucavanjima političara i blokova u Republici Srpskoj, a sa druge strane imaju jasan stav, prijedloge i sugestije kada su u pitanju važna nacionalna pitanja.

Nažalost postoje i malobrojni izuzeci koji svojim ponašanjem sigurno nanose određenu štetu ugledu naše Crkve, a među njima najviše prednjački hercegovački vladika Grigorije. On je poznat po promociji svih političara koji su na vlasti, dok se sa silaskom sa funkcije kao nožem prekidaju se sve veze, druženja i prijateljstva. To su na svojoj koži najbolje osjetili bivši lideri „žutih“, Boris Tadić i Dragan Đilas koje je vladika javno hvalio i dovodio u Hercegovinu dok su bili vlast u Srbiji i prijestonici, a vrlo brzo nakon „pada“ na tribini pred nekoliko stotina studenata u Trebinju javno ih nazvao budalama.. Suvišno je podsjećati se na činjenicu da je hercegovački vladika od nekad žestokog kritičara postao ne samo veliki promotor, već i zaštitnik lika i djela Milorada Dodika, spreman da javno napadne, prokljinje i vrijeđa sve one koji ukažu na propuste lažnog Oca nacije. I prije formalnog početka kampanje vladika je već veoma aktivan u promociji Dodikovog kandidata u Trebinju i još nekim hercegovačkim opštinama, što više nije nikakvo iznenađenje već očekivana pojava jer je na prošlim izborima vladika kršio Zakon i Dodika javno na skupovima promovisao čak i tokom predizborne šutnje.

Režim u Republici Srpskoj je uspješan jedino u razaranju i potčinjavanju svih institucija i stubova jednog društva koje je potpuno razorio u stalnoj borbi za opstankom na vlasti. Od režimske palice RTRS-a, koji je najjasnija i najvidljivija slika drske zloupotrebe i potčinjavanja cijelog sistema u svrhu očuvanja režima jednog čovjeka, sve javne ustanove, preduzeća, insticucije su uništene i podređene interesima male grupe oligarha. Ucjenama, obećanjima, kompromitacijom, podmićivanjem, i brojnim drugim metodama koje je razradila stara UDB-a, režim nastoji da eliminiše ili stavi pod kontrolu što više uticajnih pojedinaca i institucija. Nažalost i neki visoki crkveni velikodostojnici nemaju dovoljno snage da se izbore sa pritiskom režima, pa povremeno, možda nekad i nesvjesno, budu stavljeni u njihovu služnu.

Gebelsovoj propagandi i Fabrici laži ne treba puno vjerovati, pa ne znam da li je istinita njihova vijest da je vladika Hrizostom tokom sastanka sa Dodikom, Maksimovićem i Ćosićem u Bijeljini izjavio da vjeruje u mudru politiku Milorada Dodika. Smatram da nije baš mudro i dobro da se vladika u predizbornoj kampanji slika i promoviše sa bilo kojim političarem, vodi otvorenu ili prikrivenu kampanju, kao što za crkvu nije bila korisna vladikina organizacija protesta zbog hapšenja osobe osumnjičene za krivična djela, dok stalan progon i stradanje Srba na Kosovu i Hrvatskoj nije izazvao gotovo nikakve reakcije.

Pred Bogom smo svi isti, pa Crkva i vjerski lideri treba da okupljaju i sabiraju narod, bore se protiv tiranije, nepravde i siromaštva umjesto što ga dijele stavljajući se na nečiju stranu. Srpska pravoslavna crkva puno je postradala tokom perioda komunističkog jednoumlja, i dobro zna kakve su posledice kada se režim miješa u vjerska pitanja, preko službi bezbjednosti ubacuje kontrolisane ljude i vodi kadrovsku politiku. Zato ne vidim nijedan razlog zašto pojedine vladike promovišu i štite bivše udbaše, kosovce, skojevce, prerušene boljševike i komuniste koji su po potrebi bacili šinjel sa petokrakom i slike maršala Broza zamijenili ikonom.

Neprimjerene besjede i aktivnosti najviših crkvenih velikodostojnika početkom oktobra 2014. godine značajno su pomogle Miloradu Dodiku da tijesno pobijedi na izborima, a time produži agoniju Srba sa ove strane Drine. Imajući u vidu da je 4000 glasova odlučilo izbore, dovoljno je bilo da su samo sveštenici i njihove porodice poslušali i slijedili patrijarhove riječi o brodu kojim Dodik uspješno kormilari i da to bude presudno na konačan rezultat. Vjerujem da su mnogi uvidili grešku, i da će u narednom periodu odoljeti pritiscima i interesima jednog čovjeka koji ih grubo zloupotrebljava,i da neće šteti ugledu naše Crkve nepotrebno se miješajući u dnevno-politička pitanja.

Nebojša Vukanović