Sjećanje na Matiju Stijačića, žrtvu ustaškog terora i genocida

Sveti Sava je istovremeno i svjetski dan sjećanja na žrtve holokausta, pa je red da se podsjetimo na neke od žrtava, užasnih zločina i genocida koji su ustaše Ante Pavelića počinile nad Srbima u zloglasnog fašističkoj Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Jedna od skoro milion nedužnih žrtava ustaškog i fašističkog terora je i sveštenik Matija Stijačića, rođeni Trebinjac kojeg su nakon mučenja ustaše bacile u jedno od jama i masovnih stratišta na Velebitu.  Nažalost većina Trebinjaca ne zna puno o Matiji, iako je mučenički postradao od ustaške ruke, kako on tako mu otac i sin, a još nema ni svoje ulice u rodnom Trebinju.

Kada je izbio Drugi svetski rat, na čelu Smiljanske parohije u Gospiću nalazio se protojerej Matija Stijačić rođen 1883. godine u Klobuku kod Trebinja, danas na samoj granici sa Crnom Gorom i opštinom Nikšića. Nakon završene Bogoslovije odlazi u Ameriku, a poslije tri decenije sveštenosluženja u srpskim pravoslavnim sredinama u sjeveroistočnim krajevima Sjedinjenih Američkih Država i jugoistočnim djelovima Kanade, na prijedlog Nikole Tesle, sa kojim je bio veoma blizak, vraća se u Kraljevinu Jugoslaviji i službuje kao protojerej Smiljanske parohije od 1935. godine do 12. aprila 1941. godine.

Tada su ga uhapsile hrvatske ustaše i odvele u gospićku kaznionicu. Tu su ga izložili strahovitom mučenju, skidali su mu kožu sa leđa i na golo meso sipali so. Život su mu okončali na Velebitu, a  izmrcvareno tijelo bacili u jednu od velebitskih jama. Matijinog oca Vidaka Stijačića objesili su Austrijanci 1916. godine u Trebinju sa još 70 uglednih Srba. Sin Slavko pošao je u jesen 1941. godine da traži odvedenog oca, ali i njega su ustaše uhvatile i ubile u Gospiću. Matija Stijačić je stradao mučeničkom smrću kao protojerej Srpske Pravoslavne Crkve.

Glorifikovan je kao sveštenomučenik i kanonizovan u Svetog Matiju Stijačića 2004. godine od strane Srpske Pravoslavne Crkve Sjeverne Amerike. Njegovo ime se nalazi na listi svetaca pored značajnih imena srpske istorije, religije i kulture kao što su imena časnih otaca Svetog Nikolaja Velimirovića, Svetog Sebastijana Dabovića, Svetog Varnave Nastića i drugih znamenitih Srba pravoslavne vjeroispovesti. Bio je nosilac on pet ordena (vide se na fotografiji) i otac petoro djece koja su rođena u pet različitih država Sjedinjenih Američkih Država.