Može li Milo pasti, očekivanja od crnogorskih izbora

milo-dukanovic-25012016-foto-fonetap-1454051724-834177.jpg

Može li Milo pasti, očekivanja od crnogorskih izbora

U nedelju 16-og oktobra u susjednoj Crnoj Gori se održavaju parlamentarni izbori, a iako razjedinjena opozicija ima izgledne šanse da nakon 27 godina skine sa vlasti apsolutistički režim Mila Đukanovića. Opoziciji ide na ruku što Milov DPS po prvi put samostalno izlazi na izbore nakon sukoba i raskida koalicije sa Rankom Krivokapićem i njegovim SDP-om, te je znatno smanjen koalicioni potencijal. Demokratski front kao vodeća opoziciona grupacija, predvođena Andrijom Mandićem i Nebojšom Medojevićem, agresivnu kampanju počela je prije godinu dana serijom protesta u Podgorici i sukobima sa policijom. Dobrom modernom kampanjom sa vidno poboljšanim resursima i uslovima u odnosu na ranije izbore, DF je poprilično uzdrmao režim Mila Đuaknovića, što potvrđuje i činjenica da je Milo nakon duže vremena počeo da drži govore i na mjesnim tribinama širom Crne Gore.

Koliaciju „Ključ“ uoči izbora formirao je DEMOS Miodraga Lekića, bivšeg lidera Demokratskog fronta i zajedničkog kandidata opozicije na poslednjim predsjedničkim izborima, SNP Srđana Milića, nekada vodeća opoziciona partija koju je nakon raskola sa Milom formirao Momir Bulatović, te URA Žarka Rakčevića, bivšeg predsjednik SDP-a koga je naslijedio Ranko Krivokapić. Demos je u maju sa DPS-om formirao Vladu izbornog povjerenja, a Goran Danilović postavljen je za ministra policije sa ciljeem da iskontroliše izborni proces i spriječi izborne krađe. Ova odluka izazvala je žestoke rasprave unutar opozicije, Danilovića i Lekića sa jedne, Mandića i Medojevića sa druge strane, ali ipak izjave lidera „Ključa“ da nakon izbora sa DPS-om neće praviti koaliciju relaksirale su odnose unutar opozicije.

Veliki izgled da pređe cenzus imaju i „Demokrate“ Alese Bečića, mlade stranke koje prvi put izlazi na izbore i koja je takođe veliki kritičar režima Milorada Dodika. Cijepanje stranaka, prije svega opozicionih, jedan je od najuspješnijih aktivnosti crnogorske tajne policije ANB-a, pa je zbog toga na političkoj sceni sve veći broj stranaka i koalicija. Nakon raskola sa DPS-om, i SDP je doživio cijepanje, pa su Ranka Krivokapića napustili ministri SDP-a u Milovoj Vladi i osnovane su Socijaldemokrate sa liderom Ivanom Brajovićem, ministrom saobraćaja koji je lojalan Milu Đukanoviću. Manjinske stranke Bošnjaka, Albanaca i Hrvata tradicionalno podržavaju DPS i Mila Đukanovića, a uz njega je i Liberalna partija koja ima male šanse da pređe cenzus. Liberale je na Cetinju osnovao suverenista Slavko Perović, već duže vremena jedan od najvećih disidenata i kritičara Milovog režima, ali nakon što je DPS od 1997 preuzeo njihovu politiku a Slavko otišao u Češku Liberali su postali minorna partija.

Režim Mila Đukanovića već 27 godina opstaje na vlasti zahvaljujući strahu, zloupotrebi institucija i medija, velikom pritisku represivnog i državnog aparata na građane. Bivši šef DB-a Duško Marković postavljen je za Milovog zamjenika u DPS-i i potpredsjednika Vlade, što je jasan pokazalj karaktera vlasti jednog od najbogatijih političara u regionu. Iako je njegova Vlada korumpirana, ideolog DPS i Milov najbliži saradnik Sveto Marović uhapšen zbog milionskih zloupotreba a u javnosti se često mogu čuti optužbe za teške zloupotrebe i veze vlasti sa kriminalnim grupama, Milo Đukanović i dalje ima podršku vodećih zapadnih zemalja, prije svega SAD-a, jer Crnu Goru vodi u NATO i EU. Paradoks je da srbijanski mediji, prije svega PINK i žuti Informer, vode najprljaviju i najjagresivniju kampanju u korsti Mila Đukanovića iako on vodi izrazito antisrpsku politiku, dok su u opoziciji sve vodeće srpske stranke. I dok srpske stranke nažalost već duže vremena nemaju podršku iz matice, nekadašnji Đinđićev medijski savjetnik Beba Popović jedan je od najbližih Milovih savjetnika i kreatora prljave medijske kampanje protiv opozicije i nevladinog sektora koji ne kontroliše režim.

Zbog velikih zloupotreba državnog aparata, policije, medija, krađe i kupovine glasova, zastrašivanja građana od strane režima opozicija je u neravnopravnom položaju i izbori ne mogu biti fer i slobodni. Ipak postoje dobre šanse da nakon 27 godina Milo Đukanović napokon bude svrgnut, što bi sigurno značajno uticao i na dešavanja u regionu. Mile Dodik do detalja kopira svog prijatelja i učitelja Mila Đukanovića, njegovu apsoulitističku vladavinu, zloupotrebe institucija i resursa, pa bi eventualna pobjeda crnogorske opozicije i raskidanje Gordijevog čvora sigurno imala pozitivne efekte i van izvan Crne Gore. Iskreno se nadam da će se većina Crnogoraca prije glasanja sjetiti Njegoševog stiha da je „tirjanstvu stanuti nogom za vrat, dovesti ga ka poznaniju prava, to je ljudska dužnost najsvetija…“

Nebojša Vukanović